Boekpresentatie ‘Geboren, niet gemaakt’

      Geen reacties op Boekpresentatie ‘Geboren, niet gemaakt’

Hij was al aangekondigd, maar op 9 november verschijnt ‘Geboren, niet gemaakt. Reflecties op het levensbegin‘. Het tweede hoofdstuk is van mijn hand en gaat vooral over onderzoek naar en met embryo’s en stamcellen. Ook gaat het kort in op de verschillende opties die er nu zijn bij ‘reageerbuisbevruchting’ of IVF. De titel is ‘Technische ontwikkelingen rond het menselijke embryo’.

Het hoofdstuk geeft een korte beschrijving van wat er nu allemaal kan, maar de focus ligt vooral op wat er zou kunnen in de nabije toekomst, zoals het ‘drie-ouder embryo’ (om door het mitochondriale DNA veroorzaakte stofwisselingsziekten te voorkomen) of kiembaanmodificatie, het aanpassen van het DNA van een embryo. Beide technieken zijn inmiddels – buiten de reguliere wetenschappelijke orde om – toegepast. De resultaten zijn niet echt gepubliceerd, maar lijken nog niet geweldig te zijn. Over beide technieken loopt ook een brede maatschappelijke discussie (voor zover dat kan in Coronatijd), de #DNAdialoog.

Verder lezen

Meer over embryo’s – in ND en boekhoofdstuk

Het is inmiddels in principe mogelijk om veranderingen aan te brengen in de genen van menselijke embryo’s. Op die manier kunnen mutaties die tot ernstige ziekten leiden kunnen worden verwijderd. Alleen is deze technologie nog lang niet nauwkeurig genoeg, en daarom niet veilig voor toepassing bij mensen.

We denken wetenschappers, ethici en beleidsmakers al een tijdje na over de regels die nodig zijn om gentechnologie bij embryo’s mogelijk te maken. Een nieuw rapport hierover, een soort routekaart voor de invoering van ‘heritable human genome editing’ (HHGE) is begin deze maand verschenen. Naar aanleiding hiervan schreef ik een artikel in het ND van 19 september.

Embryo
In het stuk komen twee leden van de Vereniging voor Klinische Embryologie aan het woord. Klinisch embryologen zijn verantwoordelijk voor de embryo’s bij een IVF-behandeling, van het moment van bevruchting tot de plaatsing in de baarmoeder. Beide stellen dat het nog te vroeg is om gentech in te zetten om schadelijke mutaties weg te werken.

Verder lezen

Wie is Scientific Dutchman – en wat kan ik voor je doen?

Scientific Dutchman is een eenmansbedrijf. Het heeft een naam omdat dit nu eenmaal nodig is voor inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Maar het bedrijf, dat ben ik: René Fransen. Ik ben al zo lang ik mij kan herinneren enthousiast over natuurwetenschap. Daarom ging ik biologie studeren aan de Universiteit Utrecht, waar ik ook promoveerde en postdoc was, allebei aan het Universitair Medische Centrum.

In 1995 volgde ik een cursus Wetenschapscommunicatie bij SCW in Amsterdam en begon direct te schrijven. Een jaar later werd ik Wetenschapsredacteur bij de Universiteitskrant van de RUG in Groningen. In 2012 stapte ik over naar de Faculty of Science and Engineering van diezelfde faculteit, als ‘Science Writer’. Tegelijkertijd breidde ik mijn freelance werk uit en werd ‘Scientific Dutchman’.

Dus wat kan ik voor je doen? Wel, als je een verhaal over wetenschap nodig hebt kan ik het voor je schrijven. Ik doe dat voor een krant, voor websites, brochures enzovoorts. Maar ik schrijf ook SEO teksten voor een bedrijf dat onderzoeksapparatuur verkoopt. Als het ingewikkeld is kun je op mij rekenen!

Een tweede activiteit is de redactie van onderzoeksvoorstellen. Of je nu een paar duizend of een paar miljoen euro aanvraagt, je moet een aantal experts ervan overtuigen  dat jou voorstel het beste is. Daarvoor is niet alleen goede wetenschap nodig, maar ook een goed, logisch opgebouwd en overtuigend verhaal. En daar kan ik bij helpen. Ik lees zo’n voorstel door en geef advies om het beter en overtuigender te maken, maar altijd zonder de wetenschap die erin staat geweld aan te doen! Heb je een klus, neem dan contact op.

Over beide activiteiten (wetenschapscommunicatie en subisidie-aanvragen) geef ik ook workshops, voor kleine en middelgrote groepen. Die duren doorgaans 1,5 tot 3 uur. Er is ook een (kortere) corona-proof video variant, al is een workshop in levende lijve interactiever en effectiever. Wanneer je overweegt zo’n workshop wilt organiseren, neem dan vooral contact op om te overleggen over mogelijkheden en kosten.

Boeiende klussen

      Geen reacties op Boeiende klussen

De afgelopen periode heb ik weer een aantal heel verschillende boeiende klussen aangepakt. Naast reguliere bijdragen voor het Nederlands Dagblad (wetenschapsnieuws, plus het tijdelijk overnemen van een rubriek) heb ik redactionele ondersteuning gegeven bij een subsidieaanvraag en de rebuttal van een aanvraag die ik eerder had begeleid tegen het licht gehouden. Maar drie klussen springen eruit, samen typeren ze mijn werkzaamheden goed.

Verder lezen

Voorouderlijk eiwit onthult de structuur van belangrijk enzym

Mijn laatste bijdrage voor 2019 aan de RUG website gaat over een interessant onderzoek van enzym-ingenieur Marco Fraaije. RUG-onderzoekers hebben samen met collega’s uit Italië en Argentinië een manier gevonden om de structuur van drie menselijke FMO enzymen op te helderen. Dat deden ze door uit te rekenen hoe de enzymen eruit moeten hebben gezien bij de voorouder van de zoogdieren, waarna ze de gereconstrueerde eiwitten hebben gemaakt. Die bleken stabiel genoeg om hun structuur te kunnen bepalen.

Het volledige artikel ‘Ancestral-sequence reconstruction unveils the structural basis of function in mammalian FMOs’ is te lezen in Nature Structural and Molecular Biology. Zie ook het News & Views commentaar ‘Flavin-containing monooxygenases: new structures from old proteins‘ in datzelfde blad.

#DNAdialoog: vermijd gemakkelijke antwoorden!

Staan we aan de vooravond van een revolutie in de menselijke voortplanting? Het zou zo maar kunnen. De mogelijkheid om embryo’s te selecteren en aan te passen is er. Dat roept vragen op, zonder gemakkelijke antwoorden. De landelijke #DNAdialoog geeft er ruimte aan.

‘Als het maar gezond is’. Dat was jarenlang het antwoord op de vraag of iemand in blijde verwachting het liefst een jongetje of een meisje zou willen krijgen. In sommige landen is er overigens een sterke voorkeur voor (gezonde) jongetjes, die via geslachtsbepaling en abortus werkelijkheid kan worden. Op de gezondheid hebben we betrekkelijk weinig grip, maar dat kan veranderen.

Verder lezen

Embryo’s en evolutie

      Geen reacties op Embryo’s en evolutie

De relatie tussen geloof en wetenschap is een van mijn ‘specialismen’ als wetenschapsjournalist. Ik houd mij ook actief bezig met discussies op dit terrein, met name binnen christelijke kringen. Mijn insteek is om de wetenschap in begrijpelijke termen te presenteren (zoals in mijn boek ‘Gevormd uit Sterrenstof’, over evolutie) en de ethische vragen zo concreet mogelijk te formuleren (zoals in deze lezing voor het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie).

De komende maanden staat er weer het een en ander op het programma. Op 4 oktober wordt het boek ‘En God zag dat het goed was’ gepresenteerd, aan de VU. Meer informatie over de presentatie bij Uitgeverij Brevier. Samen met William de Boer (TU Kampen) en Rik Peels (VU) heb ik de samenstelling en redactie van dit boek gedaan.

In deze bundel geven 25 deskundigen (theologen, filosofen, historici) antwoord op 25 vragen die zijn geformuleerd naar aanleiding van het boek ‘En de aarde bracht voort’ (2017) van Gijsbert van den Brink. Die onderzocht daarin de vraag wat de gevolgen van de evolutietheorie zijn voor fundamentele leerstellingen van het christendom. De 25 vragen in de nieuwe bundel diepen dat onderzoek verder uit.

Verder lezen

Teksten voor nieuwe Chemport Europe website

De nieuwe website van Chemport Europe

Een van mijn opdrachtgevers is Chemport Europe, een koepelorganisatie van bedrijven in de drie Noordelijke provincies die werken aan een duurzame chemie. Zwaartepunten zijn de chemieparken in Delfzijl en Emmen.

Voor de nieuwe website van Chemport Europe die zondag 16 december is gelanceerd schreef ik een flink aantal bijdragen in de sectie ‘Chain of Products‘, over ‘feedstocks’ en ‘intermediates’. Boeiend om zo te zien wat er allemaal in de noordelijke regio gebeurt.

Aanpassen van genen bij menselijke embryo’s

Het staat nog niet vast dat de Chinese onderzoeker Jiankui He inderdaad een gen heeft uitgeschakeld in het DNA van twee baby’s. In het Nederlands Dagblad van vandaag stond mijn bericht hierover, ‘Chinese onderzoeker claimt eerste ‘designerbaby’s’. Eerder heb ik in het ND, De Nieuwe Koers en voor Groen (publicatie van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie) stukken over gentechnologie via crispr/cas geschreven, met speciale aandacht voor toepassingen bij mensen.

In oktober gaf ik een ‘college’ voor het WI van de ChristenUnie, dat inmiddels op YouTube staat:

Het gebruik van moderne gentechnologie om menselijke embryo’s aan te passen biedt allerlei mogelijkheden, maar roept ook vragen op. En die vragen moeten eerst beantwoord worden. Zowel de betrokken onderzoekers als de Nederlandse overheid hebben opgeroepen tot een maatschappelijk debat over deze materie.

Maar hoe krijg je vat op deze materie? De afgelopen periode heb ik een flink aantal lezingen gehouden, voor onder meer ProLife zorgverzekering, Studiekring Noord-West Veluwe, de VBOK en de ChristenUnie. Insteek van deze lezingen is informeren en het bespreken van zowel de mogelijkheden als de ethische vragen. Naast genetische technieken als crispr/cas kwamen ook nieuwe ontwikkeligen op het gebied van stamcelonderzoek aan bod. Want met behulp van stamcellen is het mogelijk embryo-achtige structuren te maken. Is dat menselijke leven?

Wilt u ook in gesprek over genen en stamcellen, neem dan contact op om te zien of mijn lezingen aansluiten bij uw wensen.